• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://tr-tr.facebook.com/tibbibitkileridogrukullanmarehberi
  • https://twitter.com/bitkisandigi


TIBBİ VE AROMATİK BİTKİLER TEKNİKERLİĞİ SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
 TIBBİ VE AROMATİK BİTKİLER TEKNİKERLİĞİ
MESLEK SORUNLARI VE SORUNLARA ÇÖZÜM ÖNERİLERİMİZ

Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Programı Türkiye'de üniversitelerin 36 meslek yüksekokulu bünyesinde eğitime devam etmektedir. Her yıl yeni bir okulda bölüm açılarak bu sayı artmaktadır.
İlki Celal Bayar Üniversitesi Alaşehir Meslek Yüksekokulu'nda 1999 yılında açılmıştır. 2001 yılından beri onlarca mezun vermektedir.

Program tercih edilirken üniversitelerin bölümü tanıtma sayfalarında birçok hakkımızın olduğu belirtilse de bu gerçeği yansıtmamaktadır. Kozmetikten, fitokimyaya, yetiştiricilikten, fitoterapi ve aromaterapiye kadar bu konuda spesifik eğitim almamıza rağmen eğitim aldığımız konularda yasalarca tanınmış haklar bulunmamaktadır.

Programda sadece tıbbi ve aromatik bitkiler üzerine eğitim verilmektedir.

Program mezunu olarak meslek sorunları ve sorunlara çözüm önerilerimizi özetlediğimiz yazımızı görüşlerinize sunuyoruz.


MESLEK SORUNLARIMIZ

Artan okul sayısı
Konunun popülerliği sebebiyle bundan 3 yıl öncesine kadar birkaç üniversitede olan bölüm 36 ayrı üniversitede açılmıştır. Her yıl YÖK tarafından onaylanarak gerekli altyapı, yeterliliğe sahip eğitimci ve uygulama alanı olmadan Tıbbi ve Aromatik Bitkiler bölümü açılmaya devam edilmektedir. Bu da eğitim kalitesini düşürdüğü gibi iş imkânlarını da kısıtlamaktadır.

Meslek Yüksekokullarında gerekli alt yapı imkanları hazırlanmadan, gerekli nitelikli eğitici kadrolar istihdam edilmeden Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Bölümü açılmamalıdır. Kontenjanlar azaltılarak saygınlık korunmalıdır. 

Bitkisel ürün, bitkisel doğal kozmetik ürün üretimi ve bu tür ürünlerin satışının yapıldığı alanlarda yasalarca tanınan hakkımızın bulunmaması

Baharat, bitkisel gıda takviyesi, doğal kozmetik, bitki çayı, bitkisel ilaç üreten işyerleri ile bu tür ürünlerin satışının yapıldığı eczane, aktar, organik ürün dükkânlarında bölüm mezunlarının çalıştırılması zorunluluğu yasalarca dikkate alınmalıdır. Bitkisel ürün üreten, satan işyerlerinde yasal yetkiler verilerek Tıbbi ve Aromatik Bitkiler mezunlarının istihdamı sağlanmalıdır. 
Bu konuda çıkarılacak bir yasal düzenleme bölüm mezunlarının en önemli sorunu olan işsizlik konusunu da doğrudan çözüme kavuşturacaktır.

Kamu kurumlarında yetersiz kadro açılması

Son yıllarda gerek hükümet politikaları gerekse de doğal olana yöneliş tıbbi ve aromatik bitkiler ve bunlardan elde edilen ürünlere ilgiyi beraberinde getirdi.

Tıbbi bitkiler konusunda umut verici gelişmeler olmaya devam ediyor. Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tıbbi bitkileri yetiştirmeden işlemeye kadar bütün aşamalarına destek oluyor. Çevre ve Orman Bakanlığı’nda “Odun Dışı Orman Ürünleri Daire Başkanlığı” kuruldu. Bu daire başkanlığı doğrudan tıbbi bitkiler konusunda faaliyet yürütüyor. Ülkemizin tıbbi bitki envanteri çıkarılıyor. Envanter hazırlama çalışmalarına bu konuda yeterli bilgiye sahip olmayan orman mühendisleri veya orman muhafaza memurları ile çalışma yürütülüyor. Birçok üniversite tıbbi bitkiler ve geleneksel tıp konusunda çalışacak ar-ge merkezleri ve enstitü kuruluşu için hazırlık yapıyor. Gıda, Hayvancılık ve Tarım Bakanlığı desteğiyle bu konuda sempozyum ve kongreler düzenleniyor. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2016 itibariyle tıbbi ve aromatik bitkiler tarımını da destek kapsamına alarak konuya verdiği öneme dikkat çekti. Mesleğimiz olan Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikerliği konusunda mecliste bekleyen meslek haklarımızın korunmasına yönelik bir kanun teklifi bulunuyor.

Sağlık Bakanlığı 27 Ekim 2014’te Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları” yönetmeliği sonrasında yıllardır göz ardı edilen bu konu disipline edilir.

Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikerleri, Sağlık, Tarım ve Orman Bakanlıkları ve gümrüklerde biyokorsanlığa karşı istihdam edilmelidir. Ayrıca ihracatı ve ithalatı yapılan tıbbi bitkilerin kontrollerinde de gümrüklerde görev alabilmelidir. Tarım Bakanlığı’na bağlı enstitüler, şube müdürlükleri; Orman Bakanlığı’na bağlı Odun Dışı Ürün ve Hizmetler Daire Başkanlığı ve şubeleri, Milli Parklar Biyoçeşitlilik Daire Başkanlığı; Sağlık Bakanlığı’nın Geleneksel Tıp Daire Başkanlığı ve kurulacak Geleneksel Tıp Enstitüsü ve aktar denetleyicileri (hali hazırda aktarlar Sağlık İl Müdürlüklerindeki hemşire vb. personel tarafından denetleniyor.); İhracatçı Birlikleri, TÜBİTAK kamudaki çalışma alanlarımız olabilir.

Meslek tanımımızın olmayışı

Yasalarca meslek tanımı yapılmalıdır. Ülkemizde herbalist ünvanı veren bir okul bulunmamasına rağmen kendilerine “bitki uzmanı” veya “herbalist” ünvanı yakıştıran kişiler bulunuyor. Bu bölüm mezunlarına yeterli eğitim verilerek “herbalist” ünvanı verilebilir. Ve yasalarca da tanınabilir. Mevcut ünvanımız olan “Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikeri” uzun bir unvan olduğundan daha akılda kalıcı bir ünvana da ihtiyacımız var.  

Yetki çerçevesi

Derslerini gördüğümüz konularda yasal haklarımızı istiyoruz. Drog hazırlama dersi görüyor drog hazırlayamıyoruz, kozmetik dersi görüyor kozmetik ürün yapmak için kimyager olmamız isteniyor, aromaterapi dersi görüyor bu konuda bir iş yapamıyoruz, herbaryum dersi görüyor herbaryumda çalışamıyoruz..

Mesleki yetkilerimizi dayandırabileceğimiz yasal bir dayanak hazırlama çalışmalarına başlanmalıdır. Tıbbi bitkilerle ilgili yasal hazırlıklarda bizler hep göz ardı edildik. Sadece bu konuda eğitim verilen bir program olmasına rağmen göz ardı edilişimize anlam veremedik. Çeşitli platformlarda sesimizi duyurmaya çalıştık. Geleneksel bitkisel ürünlerle ilgili yönetmelikte de bizlerden bahsedilmedi. Tıbbi bitkileri meslek olarak seçmiş olan Tıbbi ve Aromatik Bitkiler mezunlarına da yasalarda yer verilmelidir. Örneğin tıbbi ve aromatik bitkilerden hareketle okulda kozmetik dersleri de görüyoruz. Meslektaşlarımız bu konuda girişimde bulunuyor, iş kuruyorAncak mezun olduğu alanda kurduğu işyerinde kendi diplomasının hiçbir hükmü olmuyor.

Yetersiz eğitim

Hali hazırdaki müfredat gözden geçirilerek bu konudaki söz sahibi ülkelerdeki gibi eğitim verilmelidir. Okullar arasında müfredat birliği sağlanmalıdır. Eğitimcilerin bu konuda yetkinliliği şart koşulmalıdır.

Meslek gereklerine uygun, donanımlı mezunların yetişebilmesi için eğitime uygun altyapı sağlanmalıdır. Bölümün açıldığı okullarda bu maksatla şu imkânlar sunulabilir:

Koleksiyon Bahçesi, Arıcılık, Sera, Kurutma Ünitesi: Fitoterapi ve aromaterapide yaygın olarak kullanılan ve kullanılabilecek olan bitkilerin yetiştirildiği bahçeler kurulabilir. Bu bahçede bitkileri çimlendirme aşamasından itibaren yetiştiren öğrenciler doğal halleri ile bitkileri tüm gelişim evreleri ile tanıyabilir. Öğrenciler bakım, hasat, kurutma konularında tecrübe sahibi olabilir. Tecrübeleri ile tıbbi bitki tarımı konusunda girişimde bulunmak isteyen öğrencilere de iyi bir başlangıç olabilir. Ayrıca arıcılıkta önemli tıbbi bitkiler bu alana dikilerek ve arı kovanları konuşlandırılarak nitelikli tıbbi bal, polen, propolis vb. ürünleri de öğrenciler tanıma ve öğrenme imkânına sahip olabilir.

-Herbaryum: Tıbbi bitkilerin herbaryum örneklerini hazırlayabilir, herbaryum ve gümrüklerde çalışabilmeleri için uygulama alanı olabilir.

-Pilot Üretim Tesisi ve Uygulama Dükkanı: Koleksiyon bahçesinde yetiştirilen bitkilerden tıbbi çay, baharat, kozmetik, bitkisel ekstre, tentür, parfüm, uçucu ve sabit yağ, kolonya vb. ürünlerin üretilebileceği bir üretim tesisi sektöre hazırlık ve girişimcilik potansiyelinin ortaya çıkarılabilmesi açısından öğrencilere çok önemli katkı sunabilir.

Tıbbi bitkilerin satışının yapıldığı Attar ve Doğal Organik Ürünler dükkanı açmak isteyen öğrencilere Eczacılık Fakültelerinde olduğu gibi Model Dükkan kurulabilir. Model dükkanda öğrenciler dönüşümlü olarak mezun olacakları yıl görev alabilir. Hem bölümün bulunduğu okullara ekonomik katkı sağlar hem de öğrenci mezun olmadan iyi bir tecrübe edinme fırsatı bulacaktır.

-Ar-Ge Laboratuvarı: Laboratuvarda tıbbi bitkilerle ilgili teorik dersler pratik uygulamalarla pekiştirilebilir. Boya bitkilerinden boyar madde eldesi, uçucu yağ bitkilerinden uçucu yağ tayini, bitkilerden ekstre üretimi vb. konularda pratik uygulamalar yapılması öğrencilerin geleceğe hazırlanması açısından oldukça mühimdir.

-Proje Hazırlama ve Uygulama: İlgili bakanlıkların desteklerinden yararlanmak isteyen öğrenciler veya mezun olduklarında danışmanlık yapmak isteyenlere yönelik tıbbi bitkiler konusunda proje hazırlama ve alanda uygulama konularında eğitim verilebilir.


Eğitim süresinin yetersizliği 

İki yıllık olan eğitim süresi yetersizdir. Avrupa ülkelerindeki gibi Medikal Herbalist’lik şeklinde uygulamalı en az üç yıllık eğitim verilmelidir. Bizler tıbbi bitkilerin kültürü, terapi boyutunda değerlendirilmesi ve bitkilerden ürün hazırlanması gibi başlıklarda eğitim almaktayız. Avrupa ülkelerinde de bu işi sadece bu konu ile ilgili eğitim alıp yapan meslekler bulunmaktadır. “Doğal Tıp Uzmanlığı” ve “Medikal Herbalist” ünvanları için ayrı bir eğitim verilmektedir. Ülkemizde de bu eğitim Tıbbi ve Aromatik Bitkiler bölümünün 3 yıllık olması ve müfredatının değiştirilmesiyle gerçekleştirilebilir.

Yurt dışındaki üniversitelerle öğrenci değişim programları yapılabilirse bu sorun çözülecektir. İlk 2 yıl ülkemizde öğrenim gördükten sonra son bir veya iki yıl yurtdışındaki anlaşmalı üniversitelerde eğitimlerini tamamlayabilirler.

Yurtdışında tıbbi bitkiler konusunda eğitim verilen birkaç kurumun web sitesi bu:

Doğal Tıp Üniversitesi: http://universitynaturalmedicine.org/ 

Ulusal Medikal Herbalist Enstitüsü: http://www.nimh.org.uk/

Doğu Londra Üniversitesi: http://www.uel.ac.uk/herbalclinic 
 
Doğal Tıp Okulu: http://www.ncnm.edu/

Müfredatın meslek gereklerine yetersiz kalması
Okullar arasında müfredat birliği sağlanmalıdır. Müfredat okulun mevcut kadrosuna göre değil mesleğin gereklerine göre hazırlanmalıdır. İnsan anatomisi ve fizyolojisi, hastalıklar bilgisi gibi konularda, uygulamalı temel dersler verilmelidir. 


 

Tıbbi bitkilerle ilgili meslekler ötesi bir yasal düzenleme getirilmeli. Meslek veya akademik ünvanlar da bazen sömürüye malzeme olabiliyor. Maksat ülkemizin bu tabii değerlerini mesleki çekişmeler içerisine hapsetmeden hak ettiği şekilde değerlendirebilmek olmalı.  Ayrıca bu konuda düzenleme meslekler üstü bir düzenleme olmalı. Çünkü meslek veya akademik unvanların da çoğu zaman sömürüye malzeme olabildiğini görüyoruz. Biraz televizyon izleyen herkes söylediğimizi rahatlıkla gözlemleyebilir.

 
Nazım Tanrıkulu
Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikeri
Paylaş |                      Yorum Yaz - Arşiv     
3615 kez okundu

Yorumlar

Yurtdisi sertifikasi/ diploma     17/05/2016 12:59

Merhaba, yurtdisinda Tibbi bitki uzmanligi okudum, türkiye'de diplomamin gecerliligi var mi ?
Misafir -

Takvim
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam63
Toplam Ziyaret425138
AlışSatış
Dolar5.29275.3139
Euro6.00306.0270
Anlık
Yarın
8° 2°